İkinci Ziyaret: Kan ve Can
21 Ekim 2026, gece — Customs House, 39 Quayside, Newcastle
Şehvetle üreyen kan, Âdem’le Havva’dan gelirse can.
Geceydi. Bu sefer yalnızdım, yağmur da yoktu. Aynı kapının altında durdum: taçlı aslan, tek boynuzlu at ve aralarındaki kalkan. Beş gece önce Mehmet abiyle burada oturmuştuk; o konuşurken gökyüzünde iki gökkuşağı belirmişti. O gün yazdıklarımı yayınladım ve sandım ki mekân söyleyeceğini söyledi.
Bu gece anladım: söylememiş. Yalnızca işaret etmiş.
Armanın altındaki mavi şeritte yine aynı dört kelime: DIEV ET MON DROIT. Tanrı ve benim hakkım. Geçen sefer kralın “benim”ine takılmıştım: kul için hak, Hakk’ındır, demiştim. Doğruydu ama eksikti. Çünkü bir soru açık kalmıştı: kulun hakkı nedir?
Bu gece cevap, bir cümle olarak geldi ve başımın üstündeki taşa yaslandı: şehvetle üreyen kan, Âdem ile Havva’dan gelirse can olur. İnsanın en zaaflı, en dünyevi tarafı — şehvet — nesli taşıyan kanı üretir. Ama o kanın kaynağı ilk iki insansa, akan şey yalnız kan değil, candır. Ve can, dokunulmazdır.
Bu gece taşın altında, Kur’an, Tevrat ve İncil’deki şu sözleri hatırladım:
“Sizi bir tek nefisten yaratan, ondan da eşini yaratan ve ikisinden birçok erkek ve kadın üretip yayan Rabbinizden sakının.” — Nisâ, 4:1
“Bedenin canı kandadır.” — Levililer, 17:11
“Bütün ulusları tek bir kandan yarattı.” — Elçilerin İşleri, 17:26
Bu sözler bana insanın ortak kökenini ve canın dokunulmazlığını düşündürdü. Kendi kendime sordum: Kan tekse, “benim hakkım” tek kişinin — kralın, güçlünün, çoğunluğun — olamaz. Hepimizindir. Adalet dediğimiz şey de galiba tam bu: doğuştan aynı kandan gelmenin hukuka yazılmış hâli. O yüzden bu dört kelime bir gümrük binasının değil, her kapının üstünde durabilirdi.
Geçen yazıda “bunu kanıtlayamam, kanıtlamam da gerekmiyor” demiştim. Bu gece de öyle. Ama bir farkla: o gece gökyüzü konuşmuştu, bu gece taş. İlk ziyarette gösterildi; ikincisinde anlaşıldı. Belki üçüncüsü yoktur. Belki de her hak arayışı, o kapının önünden bir kez daha geçmektir.
Bu satırları da aynı fakriyet ve acziyetle kaleme aldım. İlk gece mühür, ikinci gece mührün okunuşuydu.