Kapının Kolu ve İstikamet

4 Kasım 2026 — Journal

Perşembe gününe doğru yol alırken, işe giden yolda kendime dönüp bakma ihtiyacı hissettim.

Günlük hayatın içerisinde insan bazen neyi, neden yaptığını unutabiliyor. Ailenin hastalıkları, çocukların ihtiyaçları, işlerin yetişmesi gereken zamanlar… Bir taraftan bunlarla meşgul olurken diğer taraftan kendi hâlimi sorguladım.

Verdiğimiz hizmetin ne kadarını gerçekten hakkıyla yapıyoruz? Bir insanın yanında bulunmakla ona gerçekten hazır bulunmak aynı şey mi?

Bazen fiziksel olarak oradayız ama zihnimiz başka bir yerde. Telefon, yapılacak işler, beklentiler, henüz gerçekleşmemiş ihtimaller…

İnsan kendine de tam olarak bakamıyor.

Hayatın mevsimleri

Bugün mevsimlerden sonbahar.

Güzün getirdiği değişimi seyrediyorum. Ağaçların yapraklarını bırakması, yağmurun toprağa düşmesi, tabiatın kendini başka bir hâle hazırlaması…

Her mevsimin bir gereği var.

Bazen insan kendi hayatında da bulunduğu mevsimi unutuyor. Baharın şartlarını sonbaharda arıyor veya sonbaharın getirdiğini kabul etmek istemiyor.

Oysa yaşadığımız her dönemin kendine ait bir vazifesi olabilir.

Önemli olan her mevsimi aynı şekilde yaşamaya çalışmak değil; içinde bulunduğumuz mevsimin gereğini anlayabilmek.

İstikamet de belki burada başlıyor.

Her şeyin bizim istediğimiz gibi olmasında değil, bulunduğumuz şartlar içerisinde neyin doğru olduğunu aramakta.

Kontrol ettiğimizi sandıklarımız

İnsan yaşamı ne kadar kontrol edebilir?

Bu soruyu düşünürken aklıma bir kapı geldi.

Bir kapının kolunu çevirmek bizim elimizde olabilir. Kapıyı açmak için bir irade ortaya koyarız. Fakat kapının ardında neyle karşılaşacağımızı bütünüyle belirleyemeyiz.

Hatta bazen kapının açılıp açılmayacağını bile bilemeyiz.

Buna rağmen insan her şeyi kontrol etmek istiyor.

Kapıyı açmayı da, ardında ne olduğunu da, sonrasında ne yaşanacağını da…

Belki de burada önemli bir ayrım var: İrade göstermek başka, neticeye hükmetmeye çalışmak başka.

Bize düşen kapının koluna uzanmak olabilir. Kapının ardındaki bütün ihtimalleri yönetmek değil.

Tanımlamak ve tanımlayamamak

Yaşadığımız hadiseleri hemen tanımlamak istiyoruz.

İyi veya kötü. Başarı veya başarısızlık. Doğru veya yanlış.

Sanki her şeye bir isim verdiğimizde onu anlamış, hatta kontrol altına almış oluyoruz.

Peki, henüz anlamadığımız bir hadiseyi hemen tanımlamak zorunda mıyız?

Bazen bir şeyin ne olduğunu anlayabilmek için zaman gerekir. Bazen o zaman da yetmez.

Bugün kötü diye gördüğümüz bir hadise, yarın başka bir kapının açılmasına vesile olabilir. Bugün iyi olduğunu düşündüğümüz bir gelişmenin ise bize ne getireceğini henüz bilmiyor olabiliriz.

O hâlde insanın kendi hükmüne karşı da dikkatli olması gerekiyor.

Tanımlayamadığımız bir şeyi hemen reddetmek yerine onunla nasıl yaşayacağımızı öğrenmek mümkün mü?

Tevekkül, teslimiyet ve sorumluluk

Burada tevekkül üzerine yeniden düşünmeye başladım.

Tevekkül, hiçbir şey yapmadan beklemek olabilir mi?

Bence değil.

İnsanın kendi üzerine düşeni yapması, iradesini ortaya koyması, gayret etmesi gerekiyor. Fakat bütün bunların neticesini kendi elinde görmesi başka bir mesele.

Bir işi hakkıyla yapmaya çalışmakla o işin sonucuna sahip olmak aynı şey değil.

İnsan bazen kendi emeğini, beklentilerini ve kararlarını merkeze koyarak her şeyin kendi istediği yönde gelişmesini bekliyor.

Olmadığında ise hayal kırıklığı yaşıyor.

Belki teslimiyet, hiçbir şey istememek değil; istediğimiz şey gerçekleşmediğinde de istikametimizi kaybetmemek.

Tevekkülün içinde gayret, teslimiyetin içinde ise sorumluluk olmalı.

Yürümeye devam etmek

Hayatın bazı dönemlerinde insan, karşılaştığı bir hadiseye dönüp “Bu benim tercihim değildi” diyebiliyor.

Belki gerçekten de değildi.

Fakat insanın önünde hâlâ bir tercih bulunuyor: O hadiseye nasıl yaklaşacağı, kendi vazifesini nasıl yerine getireceği ve bundan sonra hangi yönde yürüyeceği.

Her şeyi anlayamayabiliriz.

Her şeyi tanımlayamayabiliriz.

Her şeyi kontrol edemeyebiliriz.

Ama bu, hiçbir sorumluluğumuz olmadığı anlamına gelmiyor.

Kendi üzerimize düşeni yapmak, gerektiğinde yeniden düşünmek, hatalarımızı görmek, tövbe etmek ve yolumuza devam etmek…

Belki de istikamet, neticenin bizim istediğimiz gibi olmasından önce, yürüyüşümüzün neye hizmet ettiğini bilmekle ilgili.

Bugün kendime sormak istediğim soru şu:

Kapının ardında ne olduğunu bilmeden, kapının koluna hangi niyetle uzanıyorum?

Burak Tosun

4 Kasım 2026

Orijinal Defter / From the Notebook

4 Kasım 2026 tarihli el yazısı notlarından düzenlenmiştir